Daar heeft de bakker zijn wijf doorgejaagd


Tijdens ons weekje Texel bezochten we in Oudeschild het museum Kaap Sil, ik schreef daar eerder over.  In een van de huisjes werd een bakkerij uit vervlogen tijden getoond. Ik kon het niet nalaten een A-4tje te fotograferen waarop wat spreekwoorden en gezegdes over bakkers staan. De opvallendste is wat mij betreft Daar heeft de bakker zijn wijf doorgejaagd. Nooit van gehoord, dat gezegde. Want als spreekwoord is het niet te gebruiken.

Niet op het lijstje staan bakkerskinderen brood geven en bakkerskinderen eten oud brood. Die spreekwoorden zijn wel in overdrachtelijke zin te gebruiken en dat geldt ook voor waar de brouwer zit kan de bakker niet zitten.

Dood en #SG17-39

Dood

Met dood in spreekwoorden en gezegden kun je veel kanten op. Ik koos het woord vorige week echter met het doel doodverven aan de orde te stellen, als in de gedoodverfde winnaar. Waar komt die uitdrukking, dat werkwoord vandaan?
De portretfoto bestond een paar eeuwen geleden natuurlijk nog niet. Welgestelden lieten zich dan ook door goede kunstschilders op doek of plaat vereeuwigen. En die kunstschilders oefenden ook wel op toevallige passanten of hun naaste familie.
Zo’n klus begon met een onderschildering in meestal twee, drie kleuren bruin. Laat ik me tot het hoofd beperken, de juiste plaats van ogen, neus en mond want er zijn wel standaardmaten maar er is natuurlijk geen mens gelijk. En ook van groot belang is de lichtinval. Welke kant van het gelaat krijgt het licht, waar valt de schaduw. Er zit nog geen leven in die basis, geen blosjes op de wangen, geen twinkeling in de ogen. Maar de te portretteren persoon is al wel herkenbaar. Dat noemt men dus niet ten onrechte doodverven. Als iemand dus gedoodverfd is voor een bepaalde job of prestatie dan overkomt het profiel met het gewenste.

Wat is de bedoeling?

spreekwoord
Ik geef iedere dinsdag op dit blog een woord dat in Nederlandstalige spreekwoorden of gezegdes voorkomt. Aan de hand van dat woord kies je een spreekwoord en dat bespreek je. Hoe? Mag je zelf weten. Je kunt een verhaal schrijven waarin het spreekwoord een rol speelt, je kunt in de etymologie duiken en de oorsprong van het gezegde verklaren, et cetera. Net als bij de WOT plaats je een link naar je blog onder de opdracht. Op Twitter en Facebook kun je je uitwerking melden met de hashtag #sg17. Hierbij staat sg niet voor soortelijk gewicht maar voor spreekwoorden en gezegdes, 17 verwijst naar dit jaar.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is vuist.

Kaart en #SG17-38

Kaart

Ik mag graag een avondje kaarten. Afhankelijk van de medespelers kiezen we dan voor klaverjassen of samba. Het gaat mij om de gezelligheid, we spelen dus niet met het mes op tafel. Al zal het spel wel serieus gespeeld moeten worden, we kaarten niet met naaimeisjes. Je kaarten bloot geven is er niet bij en je laat je vanzelfsprekend niet in je kaart kijken. Vanzelfsprekend speel ik alleen mijn maat in de kaart. Alles moet wel eerlijk gaan, geen doorgestoken kaart.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is kaart.
spreekwoord
Ik geef iedere dinsdag op dit blog een woord dat in Nederlandstalige spreekwoorden of gezegdes voorkomt. Aan de hand van dat woord kies je een spreekwoord en dat bespreek je. Hoe? Mag je zelf weten. Je kunt een verhaal schrijven waarin het spreekwoord een rol speelt, je kunt in de etymologie duiken en de oorsprong van het gezegde verklaren, et cetera. Net als bij de WOT plaats je een link naar je blog onder de opdracht. Op Twitter en Facebook kun je je uitwerking melden met de hashtag #sg17. Hierbij staat sg niet voor soortelijk gewicht maar voor spreekwoorden en gezegdes, 17 verwijst naar dit jaar.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is dood.

Schaduw en #SG17- 37

Schaduw

Ik denk weleens dat de nuance zoek is. Op de Social Media zie je maar al te vaak dat mensen van een mug een olifant maken. Als ze even doordenken zouden ze tot de ontdekking komen dat het sop de kool niet waard is. Met onze vakantietrip naar Ierland in het vooruitzicht ben ik blij dat ik onderstaand gezegde vond. Want in dat land van reuzen en leprachauns moet je op alles voorbereid zijn.
Als je een reus denkt te zien, kijk dan eerst naar de stand van de zon, wellicht is het de schaduw van een dwerg. En zo werpt een aanstaande vakantie zijn schaduw reeds vooruit.

Wat is de bedoeling?

spreekwoord
Ik geef iedere dinsdag op dit blog een woord dat in Nederlandstalige spreekwoorden of gezegdes voorkomt. Aan de hand van dat woord kies je een spreekwoord en dat bespreek je. Hoe? Mag je zelf weten. Je kunt een verhaal schrijven waarin het spreekwoord een rol speelt, je kunt in de etymologie duiken en de oorsprong van het gezegde verklaren, et cetera. Net als bij de WOT plaats je een link naar je blog onder de opdracht. Op Twitter en Facebook kun je je uitwerking melden met de hashtag #sg17. Hierbij staat sg niet voor soortelijk gewicht maar voor spreekwoorden en gezegdes, 17 verwijst naar dit jaar.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is kaart.

Stroop en #SG17

Stroop

Ook zo’n last van die fruitvliegjes? Dan heb je nog niets aan dit spreekwoord: Men vangt meer vliegen met stroop dan met azijn. Wat wel helpt, een stukje fruit, bijvoorbeeld een stukje bananenschil. Leg het in een glas of flesje en vouw van papier een trechter. De vliegjes komen op het fruit af maar vinden de uitgang daarna niet meer. Na een uurtje is de keuken schoon en kun je de insecten in je tuin of vanaf het balkon de vrijheid hergeven.

Als Pasen en Pinksteren op een dag vallen, als m’n tante een piemeltje had gehad was het mijn oom geweest en zo zijn er nog wel een paar. Vraag niet het onmogelijke. Op zoek naar een spreekwoord met stroop vond ik naast de gangbare er een uit Rotterdam:
As as meel was en stront stroop dan aten we morgen pannenkoeken. In Utrecht zeggen ze dan weer: As is verbrande turf. In beide steden hebben ze kennelijk moeite met het woordje als.

Wat is de bedoeling?

spreekwoord
Ik geef iedere dinsdag op dit blog een woord dat in Nederlandstalige spreekwoorden of gezegdes voorkomt. Aan de hand van dat woord kies je een spreekwoord en dat bespreek je. Hoe? Mag je zelf weten. Je kunt een verhaal schrijven waarin het spreekwoord een rol speelt, je kunt in de etymologie duiken en de oorsprong van het gezegde verklaren, et cetera. Net als bij de WOT plaats je een link naar je blog onder de opdracht. Op Twitter en Facebook kun je je uitwerking melden met de hashtag #sg17. Hierbij staat sg niet voor soortelijk gewicht maar voor spreekwoorden en gezegdes, 17 verwijst naar dit jaar.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is schaduw.

Monnik en #SG17-35

Monnik

Waar de abt herbergier is mogen de monniken wel bier halen.
Het slechte voorbeeld van de leidinggevende geeft de medewerkers de ruimte te volgen. Want dat betekent dit spreekwoord. Mijn associatie, vergeef me, was direct met de heerlijke abdijbiertjes. Vooral de Trappisten weten er wel raad mee. Of Cistersiënzers zoals ze officieel heten. De monniken leven in dienst van de arbeid en het gebed. Dat bierbrouwen is dus monnikenwerk, van mij mogen ze ;-).
Ooit, ik zal een jaar of veertien geweest zijn, heb ik een week retraite gehouden in het Trappistenklooster in Diepenveen bij Deventer. Dat klooster bestaat niet meer, de paters en broeders zijn naar Schiermonnikoog verhuisd.

Wat is de bedoeling?

spreekwoord
Ik geef iedere dinsdag op dit blog een woord dat in Nederlandstalige spreekwoorden of gezegdes voorkomt. Aan de hand van dat woord kies je een spreekwoord en dat bespreek je. Hoe? Mag je zelf weten. Je kunt een verhaal schrijven waarin het spreekwoord een rol speelt, je kunt in de etymologie duiken en de oorsprong van het gezegde verklaren, et cetera. Net als bij de WOT plaats je een link naar je blog onder de opdracht. Op Twitter en Facebook kun je je uitwerking melden met de hashtag #sg17. Hierbij staat sg niet voor soortelijk gewicht maar voor spreekwoorden en gezegdes, 17 verwijst naar dit jaar.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is stroop.

Mond en #SG17-34

Mond

De morgenstond heeft goud in de mond. Het betekent zoveel als de vroege arbeid levert het meest op. Dat dat goud dan precies in de mond zit komt waarschijnlijk van de Romeinse godin van de dageraad, Aurora, aurum is goud, os mond, in vervoeging in ore. Het is zomaar een weetje!
Ook in de Scandinavische mythologie heeft de godin van de dageraad goud in de mond en zilver in de haren.
Bij mijn zoektocht kwam ik nog wel een grappige tegen, ik heb zo’n kinderachtige smaak in de mond. Dat blijkt de manier te zijn om te vragen om een borrel!

Wat is de bedoeling?

spreekwoord
Ik geef iedere dinsdag op dit blog een woord dat in Nederlandstalige spreekwoorden of gezegdes voorkomt. Aan de hand van dat woord kies je een spreekwoord en dat bespreek je. Hoe? Mag je zelf weten. Je kunt een verhaal schrijven waarin het spreekwoord een rol speelt, je kunt in de etymologie duiken en de oorsprong van het gezegde verklaren, et cetera. Net als bij de WOT plaats je een link naar je blog onder de opdracht. Op Twitter en Facebook kun je je uitwerking melden met de hashtag #sg17. Hierbij staat sg niet voor soortelijk gewicht maar voor spreekwoorden en gezegdes, 17 verwijst naar dit jaar.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is monnik.

Leeg, #SG17-33

Leeg

Het is me wat tegenwoordig, al die mensen die hun ongenuanceerde mening moeten uiten op de social media. Maar het is niet nieuw, niet voor niets kennen we al van oudsher het spreekwoord lege vaten klinken het holst.
In het verlengde daarvan ligt het gezegde hoog van gemoed, leeg van goed. Ook hier doet men zich beter, belangrijker, wijzer voor dan men in werkelijkheid is.

Wat is de bedoeling?

spreekwoord
Ik geef iedere dinsdag op dit blog een woord dat in Nederlandstalige spreekwoorden of gezegdes voorkomt. Aan de hand van dat woord kies je een spreekwoord en dat bespreek je. Hoe? Mag je zelf weten. Je kunt een verhaal schrijven waarin het spreekwoord een rol speelt, je kunt in de etymologie duiken en de oorsprong van het gezegde verklaren, et cetera. Net als bij de WOT plaats je een link naar je blog onder de opdracht. Op Twitter en Facebook kun je je uitwerking melden met de hashtag #sg17. Hierbij staat sg niet voor soortelijk gewicht maar voor spreekwoorden en gezegdes, 17 verwijst naar dit jaar.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is mond.

Augustus en #SG17-32

Augustus

Augustus is de oogstmaand en veel van de spreken die op deze maand betrekking hebben refereren daaraan. Aan goede oogsten en slechte oogsten. En ook diverse gezegdes verwijzen naar de weersverwachting voor de winter. Dat voorspellende karakter neem ik maaur met een korreltje zout. Ik vond en spreuk die beide kenmerken in zich heeft, de verwijzijng naar de oogst en het voorspellen. Wat augustus niet kookt laat september ongebraden..
Het betekent zoveel als wat je in de oogstmaand niet binnen kunt halen ben je kwijt, september is dan gewoon te laat. In overdrachtelijke zin kun je deze natuurlijk ook goed gebruiken. Neem het goede moment, dat komt later niet meer terug.

Wat is de bedoeling?

spreekwoord
Ik geef iedere dinsdag op dit blog een woord dat in Nederlandstalige spreekwoorden of gezegdes voorkomt. Aan de hand van dat woord kies je een spreekwoord en dat bespreek je. Hoe? Mag je zelf weten. Je kunt een verhaal schrijven waarin het spreekwoord een rol speelt, je kunt in de etymologie duiken en de oorsprong van het gezegde verklaren, et cetera. Net als bij de WOT plaats je een link naar je blog onder de opdracht. Op Twitter en Facebook kun je je uitwerking melden met de hashtag #sg17. Hierbij staat sg niet voor soortelijk gewicht maar voor spreekwoorden en gezegdes, 17 verwijst naar dit jaar.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is leeg. Dat heeft een reden. Zoals je van me gewend bent blog ik op dinsdag over spreekwoorden en gezegdes. Maar gisteren bleef het scherm leeg. Nou ja, niet helemaal, ik blogde over een dagje Scheveningen en omstreken. Dat had te maken met de actualiteit maar vooral omdat ik vergeten was dat ik de SG17 had moeten posten. Vol had dus ook gekund, mijn hoofd zit zo vol met andere dingen dat ik soms even wat vergeet. Maar goed, vandaag maak ik het goed met een woord dat Martha voor me bedacht heeft.

Bliksem en #SG17-31

Bliksem

Vorige week trokken hevige onweders over het land, aanleiding om bliksem tot woord van de week te maken. Inspiratie zit vaak in de dagelijkse dingen.

Ik wil het vandaag niet over de bliksem hebben maar over de bliksemafleider. En dan niet zozeer over die afleiders die op kerktorens en andere hoge gebouwen staan. Nee, die in overdrachtelijke zin. Een tactische rol die zowel in het spel gebruikt wordt als in serieuzer zaken.

Wat is de bedoeling?

spreekwoord
Ik geef iedere dinsdag op dit blog een woord dat in Nederlandstalige spreekwoorden of gezegdes voorkomt. Aan de hand van dat woord kies je een spreekwoord en dat bespreek je. Hoe? Mag je zelf weten. Je kunt een verhaal schrijven waarin het spreekwoord een rol speelt, je kunt in de etymologie duiken en de oorsprong van het gezegde verklaren, et cetera. Net als bij de WOT plaats je een link naar je blog onder de opdracht. Op Twitter en Facebook kun je je uitwerking melden met de hashtag #sg17. Hierbij staat sg niet voor soortelijk gewicht maar voor spreekwoorden en gezegdes, 17 verwijst naar dit jaar.

Het woord voor deze week

Het woord voor deze week is augustus (omdat het net kan, vandaag.