{"id":22089,"date":"2024-10-20T08:00:30","date_gmt":"2024-10-20T06:00:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/?p=22089"},"modified":"2024-10-20T11:11:34","modified_gmt":"2024-10-20T09:11:34","slug":"andre-marie-ampere-1775-1836","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/doorgeleerd\/andre-marie-ampere-1775-1836\/","title":{"rendered":"Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re, 1775-1836"},"content":{"rendered":"\n<p>Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re werd geboren in 1775 in een dorpje, vijftien kilometer ten noorden van Lyon. Zij vader was een succesvolle zakenman maar zijn koningsgezindheid kostte hem in 1793 letterlijk de kop. <\/p>\n\n\n\n<p>De jonge Andr\u00e9 bleek uit te blinken in wis- en natuurkunde en beschikte over een fotografisch geheugen al zal dat in die tijd anders genoemd zijn, de fotografie was nog niet uitgevonden.<\/p>\n\n\n\n<p>Hij startte zijn loopbaan als leraar wiskunde en astronomie en groeide door tot professor in wis- en natuurkunde.<\/p>\n\n\n\n<p>Thuis experimenteerde hij met magnetisme en ontdekte hij de relatie tussen magnetisme en electrische stromen. <\/p>\n\n\n\n<p>Ook stelde hij vast dat in magneten deeltjes moesten zitten die electriciteit doorgaven. Zestig jaar na zijn dood in 1836 zou de juistheid van die vaststelling met de vondst van elektronen bevestigd worden.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Andr\u00e9-Marie Amp\u00e8re werd geboren in 1775 in een dorpje, vijftien kilometer ten noorden van Lyon. Zij vader was een succesvolle zakenman maar zijn koningsgezindheid kostte hem in 1793 letterlijk de kop. De jonge Andr\u00e9 bleek uit te blinken in wis- en natuurkunde en beschikte over een fotografisch geheugen al zal dat in die tijd anders&#8230; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/doorgeleerd\/andre-marie-ampere-1775-1836\/#more-22089\">Lees verder &rarr;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22088,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1210],"tags":[],"class_list":["post-22089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-doorgeleerd","clear"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/wp-1729347077224.jpg?fit=719%2C1024&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Ubpg-5Kh","jetpack-related-posts":[{"id":21452,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/doorgeleerd\/madame-curie\/","url_meta":{"origin":22089,"position":0},"title":"Madame Curie","author":"carel de mari","date":"28 mei 2024","format":false,"excerpt":"In het stratenplan van Schoonhoven West dat ten grondslag ligt aan deze serie blog is ze de enige vrouw. Maar wat voor \u00e9\u00e9n! Ze is in 1867 in Warschau geboren als Maria Sklodowska. Ze was een briljante leerling maar mocht van de Russen die toen daar de baas waren als\u2026","rel":"","context":"In &quot;doorgeleerd&quot;","block_context":{"text":"doorgeleerd","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/doorgeleerd\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG_20240525_163809472.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG_20240525_163809472.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG_20240525_163809472.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG_20240525_163809472.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":22203,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/doorgeleerd\/hendrik-lorentz\/","url_meta":{"origin":22089,"position":1},"title":"Hendrik Lorentz","author":"carel de mari","date":"11 nov 2024","format":false,"excerpt":"Hendrik Lorentz, roepnaam Hentje is in 1853 geboren in Arnhem. Zijn vader had een goedlopend tuindersbedrijf. Na de lagere school ging hij naar de HBS, deed staatsexamen Latijn en Grieks en ging wis-, natuur- en sterrenkunde studeren in Leiden. Vlak voor zijn twintigste verjaardag slaagde hij voor zijn doctoraal examen.\u2026","rel":"","context":"In &quot;doorgeleerd&quot;","block_context":{"text":"doorgeleerd","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/doorgeleerd\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/IMG_20241108_171636471_PORTRAIT.jpg?fit=760%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/IMG_20241108_171636471_PORTRAIT.jpg?fit=760%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/IMG_20241108_171636471_PORTRAIT.jpg?fit=760%2C1024&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/IMG_20241108_171636471_PORTRAIT.jpg?fit=760%2C1024&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":21484,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/doorgeleerd\/jan-tinbergen-1903-1994\/","url_meta":{"origin":22089,"position":2},"title":"Jan Tinbergen 1903-1994","author":"carel de mari","date":"2 jun 2024","format":false,"excerpt":"Het is even een gok, in onze wijk heb je een Tinbergenlaan. Maar er zijn twee broers Tinbergen die ieder op eigen vakgebied een Nobelprijs kreeg, Jan in 1969 voor economie, Nico in 1973 voor natuurkunde. Omdat de wijk in de begin zeventiger jaren van de vorige eeuw gebouwd werd\u2026","rel":"","context":"In &quot;doorgeleerd&quot;","block_context":{"text":"doorgeleerd","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/doorgeleerd\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240531_214904025.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240531_214904025.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240531_214904025.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/IMG_20240531_214904025.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":16798,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/praatje-plaatje\/andre-van-duin\/","url_meta":{"origin":22089,"position":3},"title":"Andr\u00e9 van Duin","author":"carel de mari","date":"1 mei 2021","format":false,"excerpt":"Ik ben niet direct de grootste fan van deze man. Die carnavalskrakers en slapsticks met Corrie van Gorp en Frans van Dusschoten zijn aan mij niet besteed. Daarentegen genoot ik wekelijks van de Dick Voormekaar show en later Animal Crackers. En wanneer hij liedjes van Wim Sonneveld zingt mag ik\u2026","rel":"","context":"In &quot;praatje, plaatje&quot;","block_context":{"text":"praatje, plaatje","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/praatje-plaatje\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/wp-1619787302322..jpg?fit=965%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/wp-1619787302322..jpg?fit=965%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/wp-1619787302322..jpg?fit=965%2C1024&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/wp-1619787302322..jpg?fit=965%2C1024&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":21706,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/doorgeleerd\/frits-zernike-1888-1966\/","url_meta":{"origin":22089,"position":4},"title":"Frits Zernike 1888-1966","author":"carel de mari","date":"24 jul 2024","format":false,"excerpt":"Zernike studeerde scheikunde met als bijvakken wis- en natuurkunde. Na zijn studie in Amsterdam ging hij in Groningen bij de Rijksuniversiteit werken. Als jongen had hij al graag geknutseld, instrumenten uit elkaar halen en opnieuw opbouwen, dat soort dingen. Die ervaringen nam hij mee en zo vond hij de fasemicroscoop\u2026","rel":"","context":"In &quot;doorgeleerd&quot;","block_context":{"text":"doorgeleerd","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/doorgeleerd\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wp-1721724870840.jpg?fit=1024%2C768&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wp-1721724870840.jpg?fit=1024%2C768&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wp-1721724870840.jpg?fit=1024%2C768&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wp-1721724870840.jpg?fit=1024%2C768&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":21623,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/doorgeleerd\/heike-kamerlingh-onnes-1853-1926\/","url_meta":{"origin":22089,"position":5},"title":"Heike Kamerlingh Onnes 1853-1926","author":"carel de mari","date":"4 jul 2024","format":false,"excerpt":"Heike Kamerlingh Onnes, Groninger van geboorte, doet na de met succes verlopen HBS een noodzakelijk jaartje klassieke talen waarna hij in zijn geboorteplaats wis- en natuurkunde gaat studeren. Hij legt zich vooral toe op experimentele onderzoeken. De basis daarvoor ligt in Heidelberg. In zijn Groningse tijd is hij nog een\u2026","rel":"","context":"In &quot;doorgeleerd&quot;","block_context":{"text":"doorgeleerd","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/doorgeleerd\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wp-17200015419685345839025803676198.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wp-17200015419685345839025803676198.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wp-17200015419685345839025803676198.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wp-17200015419685345839025803676198.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22089"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22089\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22091,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22089\/revisions\/22091"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}