{"id":23752,"date":"2025-08-14T07:36:19","date_gmt":"2025-08-14T05:36:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/?p=23752"},"modified":"2025-08-14T07:39:37","modified_gmt":"2025-08-14T05:39:37","slug":"anders-dan-anders","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/uitdagingen\/anders-dan-anders\/","title":{"rendered":"Anders dan anders"},"content":{"rendered":"\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>In het aardse leven ben ik niet te begrijpen. Want ik woon net zo lief bij de doden als bij de ongeborenen. Een beetje dichter bij het hart van de schepping dan gewoonlijk. Maar nog lang niet dicht genoeg.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Het is het credo van Paul Klee, geboren in 1879 in Bern. Vader was musicus, moeder zangeres en Paul kon al op jonge leeftijd heel verdienstelijk viool spelen. Wat zijn ouders betreft lag zijn toekomst in de muziek maar zelf wilde hij tekenen en schilderen.<\/p>\n\n\n\n<p>Na de middelbare school meldde hij zich bij de kunstacademie in M\u00fcnchen maar werd daar in eerste instantie afgewezen. Hij moest eerst maar de basisprincipes leren. Een jaar later mocht hij er wel aan de slag. Hij zat door in dezelfde lichting als Kandinsky maar ze zullen elkaar in die tijd niet veel gezien hebben. Klee zocht het meer in uitgaan en muziek maken.<\/p>\n\n\n\n<p>In die tijd leerde hij er wel zijn vrouw kennen, ze trouwden en kregen een zoon, Felix. Klee was de huisman, zijn vrouw verdiende de kost met het geven van pianolessen.<\/p>\n\n\n\n<p>In de eerste wereldoorlog kreeg hij enige bekendheid als schilder en in 1920 werd hij uitgenodigd les te gaan geven bij het Bauhaus, een nieuwe opleiding in kunst en praktische vaardigheden op scheppend niveau.<\/p>\n\n\n\n<p>Hij vond uiteindelijk dat hij daar niet op zijn plaats was, wilde meer tijd voor zijn eigen werk hebben. De oplossing leek hij te vinden in D\u00fcsseldorf waar zijn inbreng op de academie kleiner was.<\/p>\n\n\n\n<p>Toen Hitler in 1933 op democratische wijze aan de macht kwam betekende dat al snel zijn ontslag. Hij weigerde een ari\u00ebrverklaring af te leggen, werd ongefundeerd als Galicische jood beschouwd en kon vertrekken. Zijn werk werd als entartete kunst in de ban gedaan en een jaar later woonde hij weer in Bern. Met de nodige moeite kreeg hij uiteindelijk in 1939 de Zwitserse nationaliteit. In 1940 overleed hij.<\/p>\n\n\n\n<p>Als kunstenaar had hij naam gemaakt. Zijn werk is niet in een vakje te plaatsen. Het ene werk is surrealistisch, dan weer aspecten van kubisme, abstracte kunst, en dat&nbsp; allemaal door elkaar. Invloeden van Matisse, Malevich, Picasso, Kandinsky, hij was enige tijd lid van <em>der Blaue Reiter<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p>Wat ook kenmerkend was voor hem de materiaalkeuze, zowel voor de ondergrond als voor het te gebruiken medium. Hij lijkt in dat opzicht vooral af te willen wijken van wat gebruikelijk is.<\/p>\n\n\n\n<p>Lastig om in het kader van mijn serie uitdagingen dan ook iets te kiezen.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"736\" height=\"541\" data-attachment-id=\"23754\" data-permalink=\"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-17550948721027201675603729438095\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/wp-17550948721027201675603729438095.jpg?fit=1024%2C752&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1024,752\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;1.7&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;moto g(9) power&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1755101900&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;4.74&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;364&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.03030303030303&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"wp-17550948721027201675603729438095\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/wp-17550948721027201675603729438095.jpg?fit=300%2C220&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/wp-17550948721027201675603729438095.jpg?fit=736%2C541&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/wp-17550948721027201675603729438095.jpg?resize=736%2C541&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-23754\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/wp-17550948721027201675603729438095.jpg?w=1024&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/wp-17550948721027201675603729438095.jpg?resize=300%2C220&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/wp-17550948721027201675603729438095.jpg?resize=768%2C564&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/wp-17550948721027201675603729438095.jpg?resize=600%2C441&amp;ssl=1 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 736px) 100vw, 736px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In het aardse leven ben ik niet te begrijpen. Want ik woon net zo lief bij de doden als bij de ongeborenen. Een beetje dichter bij het hart van de schepping dan gewoonlijk. Maar nog lang niet dicht genoeg. Het is het credo van Paul Klee, geboren in 1879 in Bern. Vader was musicus, moeder&#8230; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/uitdagingen\/anders-dan-anders\/#more-23752\">Lees verder &rarr;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23753,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[1216],"tags":[],"class_list":["post-23752","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uitdagingen","clear"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/wp-17550947994601098870873200130418.jpg?fit=768%2C1024&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Ubpg-6b6","jetpack-related-posts":[{"id":2869,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/uit\/mijn-duim\/als-de-doden-spreken\/","url_meta":{"origin":23752,"position":0},"title":"Als de doden spreken","author":"carel de mari","date":"20 jun 2013","format":false,"excerpt":"We hadden jarenlang samengewerkt, dat wil zeggen, bij hetzelfde bedrijf. Het was eigenlijk heel toevallig dat ik aan zijn paswoord kwam, geen enkele opzet was daarbij aanwezig. En ik had ook geen enkel idee wat ik ermee zou willen doen. Ik ben geen dief, geen inbreker. Ik ben een fantast,\u2026","rel":"","context":"In &quot;mijn duim&quot;","block_context":{"text":"mijn duim","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/uit\/mijn-duim\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":19754,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/even-serieus\/paul-van-vliet-hofnar\/","url_meta":{"origin":23752,"position":1},"title":"Paul van Vliet, hofnar","author":"carel de mari","date":"27 apr 2023","format":false,"excerpt":"En weer is er een bekende Hagenaar heengegaan. Paul van Vliet, hij is 87 jaar oud geworden. Paul van Vliet was een bekende cabaretier in de tweede helft van de vorige eeuw. Eerst bij PePijn, later in zijn onemanshows. Hij kreeg landelijke bekendheid door zijn optreden bij het verlovingsfeest van\u2026","rel":"","context":"In &quot;even serieus&quot;","block_context":{"text":"even serieus","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/even-serieus\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/wp-1682519756453.jpg?fit=751%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/wp-1682519756453.jpg?fit=751%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/wp-1682519756453.jpg?fit=751%2C1024&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/wp-1682519756453.jpg?fit=751%2C1024&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":23822,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/uitdagingen\/het-gaat-om-de-kleuren\/","url_meta":{"origin":23752,"position":2},"title":"Het gaat om de kleuren","author":"carel de mari","date":"31 aug 2025","format":false,"excerpt":"Mijn volgende uitdaging is Wassily Kandinsky, geboren in 1866 in Moskou. Wanneer hij vijf jaar oud is scheiden zijn ouders. Vader verhuist naar Odessa en de kleine Wassily neemt zijn opvoeding voor haar rekening. Spirituele kunst, tekenen en muziek zijn daarbij in belangrijke mate aanwezig. Na zijn gymnasium in Odessa\u2026","rel":"","context":"In &quot;uitdagingen&quot;","block_context":{"text":"uitdagingen","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/uitdagingen\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/IMG_20250829_221235060.jpg?fit=808%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/IMG_20250829_221235060.jpg?fit=808%2C1024&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/IMG_20250829_221235060.jpg?fit=808%2C1024&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/IMG_20250829_221235060.jpg?fit=808%2C1024&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":8277,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/geloof-me-maar\/paul\/","url_meta":{"origin":23752,"position":3},"title":"Paul","author":"carel de mari","date":"9 jun 2016","format":false,"excerpt":"Het is direct duidelijk, Paul is geen Limburger. Desgevraagd vertelt hij dat hij geboren Amsterdammer is. Ook dat is niet te horen. Hij zegt dat hij rond zijn zestiende op een Noord-Limburgs internaat terecht gekomen is en later op de kunstacademie in Maastricht zat. Dat hem daar duidelijk gemaakt is\u2026","rel":"","context":"In &quot;geloof me maar&quot;","block_context":{"text":"geloof me maar","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/geloof-me-maar\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":504,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/uit\/mijn-ervaring\/welkom-nieuwjaar\/","url_meta":{"origin":23752,"position":4},"title":"Welkom, nieuwjaar","author":"carel de mari","date":"1 jan 2012","format":false,"excerpt":"Opgewekt zet het Nieuwe Jaar zijn eerste schreden. Het knallen klinkt hem als muziek in de oren, een warm welkom. Hij geniet van al die blije mensen die hem zien als de nieuwe start. Wat het Oude Jaar verkeerd gedaan heeft weet hij niet. Het zal hem ook een zorg\u2026","rel":"","context":"In &quot;mijn ervaring&quot;","block_context":{"text":"mijn ervaring","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/uit\/mijn-ervaring\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":6593,"url":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/geloof-me-maar\/wie-wat-bewaart-heeft-wat\/","url_meta":{"origin":23752,"position":5},"title":"Wie wat bewaart, heeft wat","author":"carel de mari","date":"25 aug 2015","format":false,"excerpt":"Wie wat bewaart heeft wat. kent u die uitdrukking? Dominee Gremdaat ofwel Paul Haenen placht beschouwingen op deze manier te beginnen. Afgelopen zaterdag organiseerde Kunstwaard een middagje in het Loetbos, in de buurt van Lekkerkerk. In onze mooie gemeente Krimpenerwaard dus. Niet voor het eerst en ik had al eens\u2026","rel":"","context":"In &quot;geloof me maar&quot;","block_context":{"text":"geloof me maar","link":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/category\/geloof-me-maar\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23752","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23752"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23755,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23752\/revisions\/23755"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.careldemari.nl\/weblog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}