Ik eindigde mijn verhaal vorige week met een koffiestop in Ifrane. Het plaatsje ligt in de Midden Atlas maar heeft eigenlijk niets met Marokko te maken. De Franse invloed, Marokko was Frans protectoraat, is hier duidelijk aanwezig. Ifrane is er voor de rijken, voor het gewone volk is er hooguit een werkplek. Die Franse invloeden zie je verder vooral in de steden. Alle grote steden die we bezochten hebben een grote wijk waar je je eerder in Frankrijk waant. Brede avenues en boulevards, hoogbouw en lange winkelstraten. De vergelijking met Parijs en andere Franse steden dringt zich direct op. Onze gids meldde dat Casablanca in veel opzichten proeftuin geweest is voor Franse architecten. Ze probeerden hier hun nieuwste vondsten uit en als het slaagde volgde toepassing in Frankrijk.
Over onze gids gesproken, laat ik eerst de bemanning van onze bus even voorstellen: Aan het stuur Mustapha. Een keurige heer, strak in het pak en allervriendelijkst. Belangrijk, maar niet het belangrijkste in dit geval. Mustapha blijkt een uitstekende chauffeur te zijn. De rust zelve in toch, met name in de steden, hectische toestanden. Hoe goed Mustapha is merkten we pas toen we hem een ritje moesten missen. Onze bus raakte defect en kon door de bemanning ter plekke niet meer gerepareerd worden. Er moest een andere bus uit Marrakech komen. Mustapha bleef als een kapitein achter bij zij gestrande schip. De chauffeur op de vervangende bus was een ramp, te hard rijden, te wild de bochten in, te abrupt remmen. Zo zie je maar, sommige mensen ga je past echt waarderen als ze er even niet zijn!
Aan de microfoon, Mustapha. Inderdaad, alweer een Mustapha. Onze gids is een wandelende encyclopedie. Trots op zijn land en vol parate kennis. Deze Mustapha heeft Germaanse talen gestudeerd in Casablanca en is in het kader van studentenuitwisseling drie jaar in Nederland geweest. Zijn woordenschat is compleet, zijn kennis van de Nederlandse situatie absoluut op peil. Dat blijkt uit opmerkingen als ‘ik ben de Bob’, of verwijzingen naar recente Nederlandse tv-programma’s. Het is wel even wennen aan de manier van presenteren, daarin merk je dat hij letterlijk vertaalt. Een heel betoog over een bepaald gebied sluit hij bijvoorbeeld af met ‘dat is te zeggen van deze streek’, even wennen dus maar het heeft beslist zijn charme. Naarmate de reis vorderde voelde je dat de spanning bij hem afnam. Hij lag, net als de chauffeur goed in de groep. Pakte de kleine probleempjes onderweg bekwaam op, goeie vent!
En dan de bijrijder, nee, geen Mustapha. Ibrahim, of zoals wij zeggen Abraham of Brammetje. Stille kracht. Zorgde dat onze koffers allemaal meegingen en kluste voor de Mustapha’s waar dat nodig was. Stil maar goedlachs. Hoewel, stil, niet onderweg wanneer hij vaak voorin het hoogste woord had.
De nieuwbouw van nu is vaak niet af. Dat heeft een reden. Zolang het huis niet afgebouwd is hoeft er geen onroerend goed belasting betaald te worden. Bovendien weet je natuurlijk nooit of en zo ja wanneer het huis groter moet worden omdat een van de kinderen er ook wil gaan wonen. Je ziet dan ook vaak dat de benedenverdieping bewoond is en dat op de etage alleen wat betonijzer de hemel inprikt. ‘Ziet u wel, meneer de belastingambtenaar, we zijn nog aan het bouwen.’ Over nieuwbouw gesproken, Marrakech heeft nu 28.000 hotelbedden, er wordt een ‘toeristische wijk’ aangebouwd met 44.000 bedden. Men verwacht ons dus!
Leuk om te lezen, vooral de persoonsbeschrijvingen.
aardig stel